تبلیغات
خانه ورزش

خانه ورزش

منوی اصلی

جستجو

تبلیغات ارزان

آخرین عناوین

اللهم صل علی محمد و آل محمد و عجل الفرجهم

خانه ورزش

کودک از ابتداى ورود به‌دنیاى مدرسه، پیوسته در این تلاش است که به زندگى خوب، سالم و پرطراوت دست یابد. در تأمین این نیاز و تحقق چنین هدفی، بهر‌ه‌مندى دانش‌آموزان از امکانات ورزشی، در کنار سایر عوامل تربیتی، بسیار سازنده و مفید خواهد بود و لذا معلمان آگاه تربیت‌بدنى مدارس، بایستى به آموزش صحیح تربیت‌بدنى به دانش‌آموزان همت گمارند و در این راه از هیچ کوشش ثمربخشى دریغ ننمایند.




کلیه تلاش‌ها باید در جهت توسعه آموزش تربیت‌بدنى و دانش نوین این رشته در بین دانش‌آموزان باشد چرا که از گذشته‌هاى دور، اعتقاد ما بر این است که “روح سالم در بدن سالم است”. پس چه بهتر که این کار، از مدارس آغاز گردیده و به‌نحو صحیح و اصولى دنبال گردد.

روش‌هاى آموزش مهارت‌هاى ورزشى در مدارس

براى آموزش مهارت‌هاى ورزشی، روش‌هاى مختلفى بکار مى‌رود. این روش‌ها با توجه به تأثیر و شرکت حس‌هاى مختلف در یادگیری، در سه گروه به‌شرح زیر تقسیم‌بندى مى‌گردند:

- روش تکلمى:

یکى از رایج‌ترین روش‌هاى آموزش مهارت‌ها یا شیوه اجراء یک فعالیت، استفاده از روش تکلمى است. در این نوع شیوه، معلم مرحله به مرحله یا به‌طور خلاصه، چگونگى اجراء یک فعالیت در مراحل مختلف را فقط به‌وسیله زبان بازگو مى‌کند. او به‌عنوان یک وسیله کمکى اولیه، یادگیرنده را به آنچه در قالب عمل باید پیاده کند آگاهى مى‌دهد و در حقیقت یک تصویر کلى از فعالیت مورد نظر را در ذهن فرد به‌وجود مى‌آورد. در آموزش با این روش، دانش‌آموزان مراحل مختلف حرکت‌ها را از طریق شنیدن و گوش‌ دادن یاد مى‌گیرند.

- روش مشاهده‌اى:

یکى از مهم‌ترین و سودمند‌ترین راه‌هاى آموزش یک حرکت، نشان دادن آن به دانش‌آموزان است. نشان دادن مهارت یا حرکت معمولاً همراه با توضیح دادن است. نشان دادن حرکت به‌وسیله معلم یا دانش‌آموزان یا وسایل کمک‌آموزشى نظیر فیلم و پوستر و عکس مى‌تواند انجام پذیرد.

- روش احساس حرکت:

این روش عبارت است از به‌وجود آوردن احساس حرکتى صحیح با هدایت کردن یک قسمت یا قسمت‌هاى مختلفى از بدن که در حرکت به‌کار گرفته مى‌شود. این عمل به‌وسیلهٔ معلم یا فرد ماهرى انجام مى‌گیرد. در بسیارى از موارد دیده شده است که برخى از افراد تا زمانى‌که این حس را پیدا نکرده‌اند، مهارت مربوطه را به‌خوبى انجام نمى‌دهند. به‌عنوان مثال این عمل براى کسى که وزنه پرتاب مى‌کند و حرکت دست را در موقع پرتاب به‌خوبى نمى‌داند یا کسى که چگونگى پرتاب وزنه را یاد نمى‌گیرد بسیار قابل استفاده است. مورد استفادهٔ دیگر این روش زمانى است که شخصى دچار نقص عضوى مثل کرى یا کورى باشد. معلم با هدایت کردن اجراء کنندگان حرکت، چگونگى انجام دادن آن را به‌وسیلهٔ به‌وجود آوردن احساس حرکت بدنی، به فرد مى‌آموزد.

 آمادگى جسمانى در دانش‌آموزان

براى تدریس تربیت‌بدنى در مدارس همواره به معلمان تأکید مى‌شود که سعى کنند فعالیت‌ها، متناسب با ویژگى‌ها و توانائى‌هاى جسمانى دانش‌آموزان باشد. براى اینکه معلمى بتواند بر اساس ویژگى‌ها و توانائى‌هاى دانش‌آموزان برنامه‌ریزى کند، باید از آمادگى جسمانى آنان در سنین مختلف آگاهى داشته باشد. آمادگى جسمانى عبارت است از قدرت و استقامت موضعى (عضلانی) و عمومى (گردش خون و تنفس) یک فرد براى حداقل فعالیت با استفاده از کمترین انرژی، به‌عبارت دیگر آمادگى بدنى و ویژگى‌هاى یک فرد را که سبب مؤثر و مفید بودن او در محیط مى‌شود، آمادگى جسمانى مى‌گویند.

پس از انجام دادن تست‌ها و اندازه‌گیرى آمادگى جسمانى افراد، معلم باید دانش‌آموزان را بر حسب آمادگى جسمانى فرد ارزشیابى کند. به‌طور حتم در نخستین دورهٔ اندازه‌گیری، معلمان کمتر مى‌توانند به همهٔ توانائى‌هاى جسمانى دانش‌آموزان پى ببرند. اندازه‌گیرى‌هاى مراحل بعدى به معلم کمک مى‌کند که نتایج کلى را به‌دست آورد. گاهى نتیجهٔ بعضى از قابلیت‌هاى جسمانى دانش‌آموز در همان مرحلهٔ اول تست و اندازه‌گیرى چنان ضعیف است که معلم مى‌تواند به آسانى این افراد را در مقایسه با افراد عادى تشخیص دهد. بنابراین باید در برنامه‌ریزى کلى دقت کامل به‌عمل آید. براى اینکه برنامه‌هاى دقیق و متناسب با نیازهاى کودکان طرح‌ریزى شود، باید سبب ضعف‌هاى بدنى را شناخت. گاهى سبب برخى از ضعف‌ها، وجود یک بیمارى است. گاهى وجود نقص‌هاى مختلف (پشت گرد، پاى صاف) مربوط به ساختمان بدن است و گاهى کمبود حرکت و تحرک افراد است که به مرور زمان نقص‌هاى بدنى و در نتیجه بعضى بیمارى‌ها را به‌دنبال دارد.

اگر وجود ضعف‌ها ناشى از بیمارى باشد، معلم باید آن را با کمک و راهنمائى پزشک برطرف کند. البته تعداد این‌گونه افراد در یک کلاس بسیار کم است با این حال مربیان و معلمان باید با دقت بیشترى آنها را زیر نظر داشته باشند. اگر ضعف بدنى ناشى از نقص‌هاى موجود در ساختمان بدن باشد، معلم مى‌تواند ضعف‌هاى این افراد را در کلاس حرکت‌هاى اصلاحى برطرف کند. هر قدر سن افرادى که در این کلاس قرار مى‌گیرند کم باشد، برطرف کردن ضعف‌ها و متناسب شدن فرم بدنى آنها آسان‌تر و زودتر انجام مى‌شود. نوع سوم کسانى هستند که فقط بر اثر کمبود تحرک، دچار ضعف مى‌شوند. کیفیت بدنى این‌گونه افراد را مى‌توان با برنامه‌ریزى دقیق و تمرین‌هاى مختلف، در مدتى بسیار کوتاه بهبود بخشید. لازم است که افراد، نوع ضعف بدنى خود را بدانند تا تمایل بیشترى نسبت به فعالیت‌هاى ورزشى و رفع آنها، نشان دهند.

 بهداشت و ایمنى در برنامه‌هاى ورزش مدارس

رعایت بهداشت و ایمنى از موارد مهمى است که در اجراء هر رشته ورزشی، از نظر حفظ سلامت دانش‌آموزان باید به‌عمل آید. ایمنى و حفظ بهداشت، خود به‌خود به‌دست نمى‌آید و باید ضمن تعلیمات هر رشته ورزشی، مقررات ایمنى آن نیز تعلیم داده شود. پس از آموزش مقررات ایمنى و بهداشتى رشته‌هاى ورزشی، بر مربیان لازم است که بر اجراء صحیح و کامل آن نظارت کنند تا همه افراد، تمامى توصیه‌ها را بدون کم و کاست رعایت نمایند.

اولین مسئولیت مربیان ورزش، انتخاب زمین و محوطه ورزشى مناسب از نظر حفظ سلامت دانش‌آموزان است. محوطه ورزشى باید، داراى وسعت کافى بوده و از برجستگى‌ها، موانع و اشیائى که براى سلامت افراد خطرناک است، عارى باشد.

مسئولیت بعدى مربى ورزش این است که بر رعایت مقررات ایمنى هر رشته خاص از طرف شرکت‌کنندگان نظارت داشته باشد. نظارت و اجراء مقررات ایمنى از مهم‌ترین وظایف هر مربى ورزش به‌شمار مى‌رود. جو بازى باید ملایم و دوستانه باشد و بر مربیان است که با تمام قدرت، از خشونت در بازى‌هاى ورزشى جلوگیرى کنند، زیرا خشونت در ورزش جائى ندارد.

شایان ذکر است، مقررات ایمنى رشته‌هاى ورزشى باید در همه جا و در همه مدارس یکسان باشد و همه معلمان باید در این موارد هماهنگ عمل کنند. بهتر آن است که مقررات ایمنی، در تابلوى اعلانات مدارس نصب گردند تا همواره در معرض دید و مطالعه دانش‌آموزان قرار گیرد.

 مسابقات ورزشى در مدارس

اگر چه گنجاندن مسابقات ورزشى در برنامه‌هاى مدارس سابقه نسبتاً طولانى دارد ولى باید اذعان کرد که آنچه تاکنون در این زمینه اقدام شده، بیشتر مسابقات ورزشى پسران را مورد توجه قرار داده است، در صورتى که این برنامه‌ها باید براى تمام پسران و دختران تنظیم گردیده و همه آنان را در برگیرد.

معلمان ورزش و مربیان تربیت‌بدنى باید به این مسئله توجه داشته باشند که نتایج تربیتى بسیارى در ضمن اجراء مسابقات ورزشى عاید دانش‌آموزان خواهد شد. مسابقات ورزشى موجب مى‌شود که دانش‌آموزان، شخصیت فردى و استعداد ذاتى خود را بروز دهند و نیز در اثر برخورد جدى با یکدیگر، فواید اجتماعى با ارزشى بدست آورند. البته آثار غیرقابل تردید جسمى و روحی، که از راه اجراء مسابقات ورزشى نصیب نسل جوان مى‌شود، به‌قدرى روشن و مسلم است که جاى بحثى باقى نمى‌گذارد. ذهن معلمان ورزش در اجراء مسابقات ورزشى باید بر آموزش فنون و مهارت‌ها و رعایت مقررات و قواعد ورزش متمرکز گردد، تا دانش‌آموزان از هر جهت براى فعالیت‌هاى سالم ورزشى و حتى روبرو شدن با پیشامد‌ها و مشکلات زندگى و مقاومت در مقابل آنها آماده شوند. در مورد اجراء برنامه‌هاى مربوط به مسابقات ورزشى در مدارس، نکات چندى را بایستى بشرح زیر مورد توجه قرار داد:

اولین گام در جهت رعایت ایمنی، متناسب بودن فعالیت و مسابقه ورزشى با سن و سال و توانایى جسمى شرکت‌کنندگان است. بدین معنى که در نظر گرفتن رشته‌هاى سنگین ورزشى بدون توجه به قوا و وضع جسمانى شرکت‌کنندگان، افزون بر اینکه به حال آنان مفید نخواهد بود، ضررهاى جسمى و روحى جبران ناپذیرى نیز به سلامت آنها وارد خواهد ساخت. نکته دیگر این است که معلم و مربى ورزش همواره باید به خستگى شدید بدنى و روحى دانش‌آموزان در مسابقات ورزشى توجه داشته باشد و قبل از اینکه این حالات به شرکت‌کنندگان و یا تعدادى از آنان دست دهد، از آن به شدت جلوگیرى کند.

معلم و مربى آگاه ورزش، از قبل براى شرکت‌کنندگان و دانش‌آموزان، اساس ایمنى هر رشته و مسابقه ورزشى را شرح مى‌دهد و آنان را به رعایت اصول ایمنى هر مسابقه مؤظف مى‌سازد. البته نکته مهم دیگر از نظر ایمنى شرکت‌کنندگان در فعالیت‌ها و مسابقات ورزشی، در نظرگرفتن و بکار بردن وسایل مناسب ورزشی، حفظ ایمنى و سلامت دانش‌آموزان از نظر زمین‌ها و میدان‌هاى بى‌خطر ورزشى است.

روشن است که داورى مسابقات ورزشى باید به وسیله مربیان آگاه ورزشى و یا متخصصان با تجربه به‌ عمل آید. در این مورد، مهم‌ترین اصلى که داوران مسابقات ورزشى باید به آن توجه نمایند، حفظ اصل بى‌طرفى و پاى‌بندى به ابراز علاقه عادلانه است.

در خاتمه اضافه مى‌نماید مسابقات ورزشى در مدارس، براى پسران و دختران، باید به‌طور جداگانه تنظیم گردیده و اجراء آن، بهیچ‌وجه نباید فشار روانى بر شرکت‌کنندگان وارد نماید، چرا که نتیجه بازی، چه بُرد و چه باخت، چندان مهم نبوده و آنچه حائز اهمیت است، اشاعه روح جوانمردی، حفظ و گسترش موازین اخلاقی، در سایه برگزارى این قبیل از مسابقات در بین دانش‌آموزان مدارس مى‌باشد.

 سرپرستى و اداره کردن فعالیت‌هاى ورزشى در مدارس

اداره صحیح فعالیت‌هاى ورزشى مستلزم طرح قبلى است. بدین معنى که مربى قبل از اجراء فعالیت‌هاى ورزشى باید بداند که چه باید بکند، تا با توجه به‌وقت موجود، بتواند حداکثر استفاده را به دانش‌آموزان برساند. رعایت نکات چندى در این زمینه، به‌شرح زیر مى‌تواند مفید و مؤثر واقع گردد:

- در ورزش مانند هر طرح آموزشی، مهم این است که ابتدا طرح و برنامه کار تهیه و آماده شود و سپس بر مبناى آن، طرح میدان‌ها و سالن‌ها و مکان‌هاى مورد نظر مناسب جهت فعالیت‌هاى ورزشى دانش‌آموزان ایجاد شود.

- مربى باید توجه داشته باشد که هر دانش‌آموز، فرصت شرکت عملى در فعالیت‌ها و برنامه‌هاى ورزشى را داشته باشد چرا که شرکت عملى دانش‌آموزان در فعالیت‌هاى ورزشی، یا هر رشته دیگر، پایه و اساس یادگیرى آنان را تشکیل مى‌دهد. براى رسیدن به این مقصود، اول باید وسایل ورزشى به اندازه کافى در اختیار دانش‌آموزان باشد تا فرصت براى استفاده فردى همه تأمین شود. ثانیاً، شرط کارکردن دسته‌جمعى این است که دانش‌آموزان را باید تا جائى که امکان دارد، به گروه‌هاى کوچک تقسیم کرد تا کسى یا گروهى منتظر نوبت نباشد و بیکار نایستد. بیکار ایستادن و تماشاچى و منتظر بودن دانش‌آموزان در ساعات و کلاس‌هاى ورزشی، باید از بین برود و یا به حداقل خود برسد.

- مربى باید همه دانش‌آموزان، اعم از استثنائی، ناتوان، کم‌استعداد، چاق و ... را به فعالیت‌هاى ورزشى مشغول سازد و به هر یک از آنان، بر مبناء شرایط بدنى و ذهنی، رسیدگى و نظارت داشته باشد.

- مربى ورزش مى‌تواند در چند دقیقه اول ساعات ورزش، توضیحات لازم درباره فعالیت‌هاى ورزش مربوطه را به دانش‌آموزان بدهد و حتى چگونگى اجراء فعالیت‌ها را به کمک نوشتن روى تخته‌سیاه، تصاویر، اسلاید، فیلم‌هاى آموزشى و خود دانش‌آموزان، روشن سازد.

- مربى ورزش باید فعالیت‌هاى ورزشى را از نظر حرکات و مهارت‌هاى لازم آن، تجزیه و تحلیل کند تا دانش‌آموزان بتوانند با مبانى آن ورزش و حرکات و مهارت‌هاى مربوطه به ‌خوبى آشنا شوند.

- مربى باید در آموزش مقررات ورزشی، موضوعات را واضح و صریح بیان کند و اگر شیوه‌هاى مختلفى در اجراء یک فعالیت وجود دارد، اقسام مختلف آن را توضیح داده و برترى یک روش را به دیگرى با ذکر دلیل بیان کند و به‌گونه‌اى عمل کند که بیان وى درباره مقررات و مهارت‌هاى ورزشى مورد تعلیم، رسا و موفقیت‌آمیز باشد.

- مربى در ارائه اصول و مبانى ورزش و آموزش آن، نباید بیش از حد سخت‌گیر باشد. باید به دانش‌آموزان فرصت دهد که تجربه‌ها و نظرات خود را در یادگیرى اصول و مهارت‌هاى ورزشی، به‌کار گیرند.

- مربى بایستى همیشه نکات مهم هر فعالیت ورزشى را توضیح داده و روى آن نکات تأکید کند. در هر ورزشی، نکات ظریف و خاصى وجود دارد که از نظر پیشرفت در آن ورزش، بسیار مؤثر و مهم بوده و دانستن این نکات براى دانش‌‌آموزان، از نظر تبحر آنان ضرورى است.

- مربى ورزش باید اصول علمى و حرکات را در آموزش خود رعایت کند و مهارت‌هاى ورزشى را با در نظر گرفتن وضع جسمانى و روحى دانش‌آموزان و ارتباط فنون ورزشى با یکدیگر، به آنان بیاموزد.

- ساعات ورزش باید با نشاط و شادى دانش‌آموزان همراه باشد، زیرا سر و صداى طبیعی، از علاقه‌مندى آنان به ورزش و لذت از فعالیت‌هاى ورزشى سرچشمه مى‌گیرد، که امرى عادى است.

- مربیان باید مواظب باشند که علاقه‌مندى شخصى آنان به یک یا چند فعالیت ورزشی، بر برنامه‌هاى ورزشى که با دانش‌آموزان اجراء مى‌کنند، سایه نیافکند.

برخى از مربیان ورزش، بیشتر مایل به فعالیت‌هاى ورزشى هستند که در مورد آنها بیشتر مى‌دانند و آنها را بهتر انجام مى‌دهند، در حالى‌که علاقه‌مندى دانش‌آموز به رشته‌هاى مختلف ورزشی، مى‌بایست مد نظر بوده و باید به آنها توجه شود.

- هنگام ورزش، همه دانش‌آموزان بایستى حتى‌المقدور از لباس ورزشى و کفش مناسب استفاده نموده و در صورت وجود امکانات، پس از پایان فعالیت‌هاى ورزشی، دوش بگیرند.

- تهیه وسایل ورزشى باید بر مبناى مطالعات دقیق و با توجه به نیازهاى موجود و قیمت‌هاى مناسب به‌ عمل آید و کیفیت وسایل و مناسب بودن آنها در نظر گرفته شود. تهیه کلى وسایل ورزشى براى مدت یک‌سال تحصیلی، به اجراء برنامه‌ها کمک نموده و از تلف‌شدن وقت مربیان ورزش و دانش‌آموزان مى‌کاهد.

- در هر آموزشگاه باید یک اتاق براى نگاه‌دارى وسایل ورزشى اختصاص داده شود. این اتاق را باید با کمدها و وسایل فلزى یا چوبى طبقه‌بندى کرده و از هر طبقه آن، براى یک نوع وسیله ورزشى استفاده نمایند. لیست کلیه وسایل ورزشى موجود باید در اختیار مربیان ورزش قرار گیرد. خارج کردن و برگرداندن وسایل ورزشى از انبار ورزش، باید بسیار منظم و تحت‌ نظر معلم ورزش و با کمک دانش‌آموزان صورت پذیرد.

- معلمان ورزش در نگه‌دارى وسایل ورزشى باید دقت کافى نموده و دانش‌آموزان را به حفظ آنها تشویق کنند تا آنجا که حفظ وسایل ورزشى مدرسه را وظیفه خود بدانند.

- یکى از مشکلات معلمان ورزش این است که وجود هواى سرد و نامناسب، آنان را وادار مى‌سازد که برنامه‌هاى خود را در اتاق‌هاى درسى و سایر فضاهاى موجود اجراء نمایند. البته استفاده از سالن‌هاى سرپوشیده ورزشى در این‌گونه موارد اولویت داشته و هم‌چنین مطلوب نیز است، ولى سالن‌هاى ورزشى با توجه با تعداد دانش‌‌آموزان براى اجراء برنامه‌هاى ورزشى آنان غالباً کافى نیست و چه بسا در بسیارى از نقاط کشور اصلاً سالن ورزش وجود نداشته باشد و در نتیجه استفاده از کلاس‌هاى درس و محیط‌هاى سرپوشیده دیگر مانند راهروها و ناهارخورى‌ها، به‌منظور برنامه‌ریزى مورد توجه معلمان ورزش قرار مى‌گیرد. معلمان ورزش باید توجه نمایند که استفاده از کلاس درس و سایر فضاهاى نامناسب براى اجراء فعالیت‌هاى ورزشى جز در مواقع ضرورى نباید صورت پذیرد و اگر چنین ضرورتى به‌خصوص از نظر مساعد نبودن هوا پیش آید، برنامه‌هاى ورزشى باید متناسب با محدودیت فضا و آزاد نبودن دانش‌‌آموزان در اجراء حرکات، تنظیم شود.

- مربى ورزش باید در همه حال شخصیت دانش‌آموزان خود را حفظ و براى آنان احترام قائل شود و اگر آنان در هنگام عملیات ورزشى خطائى مرتکب شوند، نباید با خشونت با آنان رفتار نماید.

- ادب و نزاکت و بازى صادقانه و حفظ امانت از هدف‌هاى مهم ورزش است که مربیان باید در دانش‌آموزان ایجاد و تقویت کنند. این نکات به‌قدرى مهم است که مربیان ورزش باید در آموزش‌هاى ورزشى خود، از هر فرصت مناسب، براى ایجاد و تقویت این صفات در دانش‌آموزان استفاده نمایند.

- ارزشیابى در هر برنامه ورزشى لازم است چرا که تنها از طریق ارزشیابى است که مربیان ورزش، مى‌توانند متوجه میزان پیشرفت کار در ورزش دانش‌آموزان خود باشند.

 تربیت‌بدنى ویژه دانش‌آموزان معلول

تربیت‌بدنى به‌عنوان یکى از ارکان اصلى آموزش و پرورش، با فراهم کردن زمینه‌هاى حرکتى و فعالیتى متنوع، مى‌تواند بسیارى از ناتوانى‌هاى دانش‌آموزان معلول را کاهش داده و یا بهبود بخشد. بازى و ورزش، توانائى و شوق یادگیرى را در دانش‌آموزان عقب‌مانده ذهنى و جسمی، ایجاد نموده و براى رفع خستگى و تقویت قواى آنان بسیار مؤثر است. افزون بر این، ورزش موجب مى‌شود که این افراد با دیگران آشنائى پیدا نموده و خود را با زندگی، با محیط و اجتماع سازگارى دهند.
تربیت‌بدنى براى معلولان ذهنى

بررسى روى گروه‌هاى مختلف عقب‌مانده ذهنی، با توجه به هدف‌هاى تعلیم و تربیت، نشان مى‌دهد که هر چه عقب‌ماندگى ذهنى بیشتر باشد، هدف‌هاى فیزیکى مهم‌تر است. در طرح و برنامه‌ریزى فعالیت‌ها، باید سه مرحله فعالیتى در نظر گرفته شود. این سه مرحله شامل: توسعه توانائى‌هاى حرکتى و پایه، توسعه آمادگى جسمانى و توسعه مهارت‌هاى تخصصى مى‌باشد. توسعه آمادگى جسمانى مهم‌ترین هدف تربیت‌بدنى براى عقب‌ماندگان ذهنى است. زیرا توسعه و پیشرفت قابلیت‌هاى جسمانى براى عقب‌ماندگان ذهنی، موقعیتى به‌وجود مى‌آورد که آنها بتوانند بر شرایط محیطى خود از نظر فیزیکى غلبه کنند. از این گذشته این امر اشتیاق و علاقهٔ بیشترى براى زندگى به آنها مى‌بخشد و سبب مى‌شود که این افراد وظایف روزمرهٔ خود را با قدرت هر چه بیشتر انجام دهند.

افزایش قابلیت‌هائى چون قدرت، سرعت، استقامت عضلانی، انعطاف‌پذیری، استقامت عمومى بدن (دستگاه گردش خون و تنفس)، تعادل و هماهنگی، سبب توسعهٔ قابلیت‌هاى جسمانى این افراد مى‌شود. همهٔ فعالیت‌هاى رقابتی، بازى‌هاى دو نفرى و گروهى مانند دوهاى امدادی، بازى‌هاى امدادی، طناب‌بازی، بازى‌هاى با توپ و حرکت‌هاى ژیمناستیک مى‌توانند دستیابى به این هدف را امکان‌پذیر کنند.
تربیت‌بدنى ویژه دانش‌آموزان معلول

تربیت‌بدنى به‌عنوان یکى از ارکان اصلى آموزش و پرورش، با فراهم کردن زمینه‌هاى حرکتى و فعالیتى متنوع، مى‌تواند بسیارى از ناتوانى‌هاى دانش‌آموزان معلول را کاهش داده و یا بهبود بخشد. بازى و ورزش، توانائى و شوق یادگیرى را در دانش‌آموزان عقب‌مانده ذهنى و جسمی، ایجاد نموده و براى رفع خستگى و تقویت قواى آنان بسیار مؤثر است. افزون بر این، ورزش موجب مى‌شود که این افراد با دیگران آشنائى پیدا نموده و خود را با زندگی، با محیط و اجتماع سازگارى دهند.
تربیت‌بدنى براى معلولان ذهنى

بررسى روى گروه‌هاى مختلف عقب‌مانده ذهنی، با توجه به هدف‌هاى تعلیم و تربیت، نشان مى‌دهد که هر چه عقب‌ماندگى ذهنى بیشتر باشد، هدف‌هاى فیزیکى مهم‌تر است. در طرح و برنامه‌ریزى فعالیت‌ها، باید سه مرحله فعالیتى در نظر گرفته شود. این سه مرحله شامل: توسعه توانائى‌هاى حرکتى و پایه، توسعه آمادگى جسمانى و توسعه مهارت‌هاى تخصصى مى‌باشد. توسعه آمادگى جسمانى مهم‌ترین هدف تربیت‌بدنى براى عقب‌ماندگان ذهنى است. زیرا توسعه و پیشرفت قابلیت‌هاى جسمانى براى عقب‌ماندگان ذهنی، موقعیتى به‌وجود مى‌آورد که آنها بتوانند بر شرایط محیطى خود از نظر فیزیکى غلبه کنند. از این گذشته این امر اشتیاق و علاقهٔ بیشترى براى زندگى به آنها مى‌بخشد و سبب مى‌شود که این افراد وظایف روزمرهٔ خود را با قدرت هر چه بیشتر انجام دهند.

افزایش قابلیت‌هائى چون قدرت، سرعت، استقامت عضلانی، انعطاف‌پذیری، استقامت عمومى بدن (دستگاه گردش خون و تنفس)، تعادل و هماهنگی، سبب توسعهٔ قابلیت‌هاى جسمانى این افراد مى‌شود. همهٔ فعالیت‌هاى رقابتی، بازى‌هاى دو نفرى و گروهى مانند دوهاى امدادی، بازى‌هاى امدادی، طناب‌بازی، بازى‌هاى با توپ و حرکت‌هاى ژیمناستیک مى‌توانند دستیابى به این هدف را امکان‌پذیر کنند.
تربیت‌بدنى براى معلولان جسمى

تنوع فعالیت‌هاى حرکتى و ورزشى در تربیت‌بدنى به اندازه‌اى است که مى‌تواند کلیه نیازهاى حرکتى معلولات جسمى را تأمین کند. چگونگى برنامه‌ریزى براى این نوع افراد، شامل دو بخش عمده زیر است:

۱. فعالیت‌هاى ورزشى مناسب براى معلولانى که معلولیت جسمى دارند:

این گروه از معلولان کسانى هستند که بر اثر حوادثى مانند تصادفات، زلزله و غیره، عضو یا اندام‌هائى از بدن خود را از دست داده‌اند. براى این گروه، به‌طور کلى فعالیت‌هائى در نظر گرفته مى‌شود که سبب افزایش قابلیت‌هاى بدنى آنها در اندام‌هاى سالم مى‌شود. بالا رفتن قدرت عضلانی، استقامت عمومى بدن و سرعت از جمله قابلیت‌هائى است که باید براى این نوع افراد در نظر گرفته شود. به‌همین دلیل براى کسانى که دچار قطع عضو در اندام‌هاى بالائى هستند، انواع دوها، پرش‌ها، فعالیت‌هاى قدرتی، حرکت‌هاى ریتمیک، فوتبال و شنا مناسب است. گذشته از آن بسکتبال، بدمینتون، تنیس روى میز براى معلولانى که فقط یک دست خود را از دست داده‌اند بسیار مفید و مناسب است. براى کسانى که نقص عضو در اندام‌هاى تحتانى دارند بازى‌هائى مانند والیبال نشسته یا بازى‌هائى با استفاده از صندلى چر‌خ‌دار، بازى‌هائى چون بسکتبال، تنیس روى میز، انواع پرتاب‌ها، مانند پرتاب وزنه و غیره، تیراندازی، فعالیت‌هاى مختلف با وزنه یا مسابقات رقابتى مانند ویلچررانى مناسب مى‌باشد. کسانى که از یک پا معلول هستند مى‌توانند با استفاده از وسیلهٔ کمکى مانند عصا یا پاى مصنوعى در اغلب فعالیت‌هاى ورزشى شرکت کنند.

۲. فعالیت‌هاى مناسب براى معلولانى که بر اثر اختلالات مغزی، دچار ناتوانى حرکتى شده‌اند:

در اندازه‌گیرى‌هاى قابلیت‌هاى جسمانى این افراد چنین نتیجه‌گیرى شده است که این افراد کم و بیش از نظر حرکتى در بسیارى از قابلیت‌هاى جسمانى دچار ناتوانى حرکتى هستند. این نوع معلولان معمولاً در حرکت‌هاى ارادى دچار ضعف هستند. بسیارى از این افراد به سبب کم‌تحرکى دچار ضعف عضلانى مى‌شوند. هم‌چنین در بسیارى از انواع این نوع معلولیت‌ها، نارسائى ادراکى به خوبى مشاهده مى‌شود. مجموعهٔ این عوامل سبب منزوى شدن این نوع معلولان در جامعه مى‌شود. بنابراین فعالیت‌هاى مناسب براى این گروه از معلولان فعالیت‌هائى هستند که شرکت آنها را در جمع ممکن کنند. حرکت‌هاى تعادلی، انواع بازى‌هاى با وسیله یا بدون وسیله و به شکل بسیار ساده، از آن جمله ‌هستند.

هدف‌هاى اختصاصى

هدف‌هاى اختصاصى به هدف‌هائى گفته مى‌شود که به افزایش قابلیت‌هاى جسمانى مى‌پردازد. این هدف‌ها با در نظر گرفتن نیازهاى رشدی، در سه دسته به شرح زیر قابل بررسى‌ هستند:

۱. توسعه توانائى‌ها و مهارت‌هاى بنیادى در کودکان:

کودکان با مجموعه‌اى از توانائى‌هاى حرکتى وارد دبستان مى‌شوند. بنابراین فراهم کردن موقعیت‌هاى مختلف حرکتى در جهت توسعه هر چه بیشتر این توانائى‌ها، سبب پایه‌ریزى مهارت‌هاى بنیادى آنها مى‌شود. توسعه این توانائى‌ها به شکل‌هاى مختلف امکان‌پذیر است که عبارتند از: فعالیت‌هاى حرکتى مانند انواع راه رفتن، دویدن، جهیدن و لِى‌لِى کردن، فعالیت‌هاى مهارتى مانند پرتاب کردن، شوت کردن، دریبل کردن، گرفتن توپ، طناب‌بازی، بالا رفتن و پائین آمدن، آویزان شدن و حمل وسایل اشیاء، فعالیت‌هاى غیرحرکتى مانند خم شدن، پیچ و تاب دادن بدن، کشش بدن، حفظ تعادل بدن، فعالیت‌هاى ژیمناستیکى و شیرین‌کارى مانند حرکت‌هاى تطبیقى و شکل‌سازی.

۲. توسعه قابلیت‌هاى جسمانى در کودکان و نوجوانان:

کودکان، به‌ویژه در دوران دبستان، مراحل رشد و تکامل را طى مى‌کنند و اندام‌هاى گوناگون بدن آنها در حال رشد است. بنابراین افزایش و توسعه قابلیت‌هاى جسمانى در این دوران لازم و ضرورى است، و باید این هدف در برنامه‌هاى حرکتى کودکان گنجانده شود. این قابلیت‌هاى جسمانى عبارتند از: قدرت عضلانی، استقامت عضلانی، استقامت عمومى بدن، سرعت، تعادل، هماهنگی، چابکی، عکس‌العمل و حفظ حالت بدن در شکل طبیعی. اگر کودکان این قابلیت‌ها را در دبستان افزایش دهند، وقتى که به دوره راهنمائى مى‌رسند، وضع جسمانى مناسبى خواهند داشت. در این صورت هدف آموزشى دوره راهنمائى باید بیشتر بر یادگیرى مهارت‌ها تأکید داشته باشد.

۳. توسعه مهارت‌هاى ورزشى در نوجوانان و جوانان:

دوران نوجوانی، به‌ویژه جوانی، مناسب‌ترین زمان براى یادگیرى و توسعه مهارت‌هاى ورزشى است. بنابراین در برنامه آموزشى نوجوانان و جوانان باید آن را هدف اصلى قرار داد.
هدف‌هاى اجتماعى

پیگیرى هدف‌هاى اختصاصى تربیت‌بدنی، دستاوردهاى اجتماعى نیز در بردارد که مى‌تواند از هدف‌هاى تربیت‌بدنى باشد. دبستان نخستین جامعه بزرگى است که کودک پس از خانه، به آن وارد مى‌شود. در این جامعه است که نهال‌هاى همبستگى با شرکت در فعالیت‌هاى حرکتى و بازى‌هاى گروهى در کودک پایه‌ریزى مى‌شود. در این فعالیت‌ها است که کودک یاد مى‌گیرد که براى رسیدن به یک هدف باید تلاش و کوشش کند، از قوانین و مقررات خاصى پیروى نموده و در راه رسیدن به پیروزی، راستى و صداقت و نظم و انضباط را پیشه خود سازد، از شکست‌ها پند گیرد و همراه با پرورش جسم خود، به تزکیه نفس نیز بپردازد.

لازم به ذکر است، هدف‌هاى اختصاصى و اجتماعى تربیت‌بدنى از هم تفکیک ناپذیر هستند و هرگز نباید در برنامه‌هاى آموزشی، هدفى اختصاصى بدون در نظر گرفتن هدف اجتماعى تنظیم و اجراء گردد.
منبع: خانه ورزش


  • image


وبسایت خانه ورزش در جهت ترویج فرهنگ ورزشی و قهرمانی فعالیت خود را آغاز نموده است و با مطالب مفید پذیرای کاربران محترم میباشد
- حسام ابراهیمی -

image

آمار سایت

  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :

خدمات

لیست وبلاگهای به روز شده

حق کپی برداری از محتویات سایت خانه ورزش تنها با ذکر منبع جایز میباشد !!!

تغییر تم


انتخاب رنگ تم

سبک کانتینر

انتخاب الگوی پس زمینه

خانه ورزش
با کلیک بر روی G+1 از ما حمایت کنید